Η φιλία δεν είναι μια ζώνη ασφαλείας —είναι μια εστία πυρκαγιάς.

Ένα πολύ αληθινό κείμενο, για μια πολύ βαθιά αλήθεια. Ο αληθινός φίλος είναι επικίνδυνος, δεν μπορείς να του κρυφτείς, δεν μπορείς να σου κρυφτείς. Θα σε καθρεφτίσει, θα σε ξεσκεπάσει, θα σε μαρτυρήσει, θα σε ξεβολεύσει και θα σπάει κατ' εξακολούθηση την βιτρίνα σου. Εξού και οι περισσότεροι δεν αντέχουν τέτοιες φιλίες και απομακρύνονται όσο εσύ, προχωράς στην αλήθεια σου. 

Συνέχισε να προχωράς, να τιμάς την αληθινή φιλία με τον εαυτό σου και οι αληθινοί φίλοι που σου μοιάζουν και τολμούν, θα εμφανιστούν μπροστά σε νέες μορφές.

Η πιο επικίνδυνη μορφή μοναξιάς δεν είναι αυτή της απομόνωσης, αλλά εκείνη της εγγύτητας με τους λάθος ανθρώπους. Ζούμε μέσα σ’ έναν κορεσμένο κόσμο από σχέσεις που δεν είναι σχέσεις, επαφές που δεν είναι πρόσωπα, και φίλους που δεν είναι φίλοι. Το δίκτυο είναι πυκνό, αλλά το βλέμμα αραιώνει.

Οι λεγόμενοι «άχρηστοι φίλοι» είναι τα κατάλοιπα ενός προνεωτερικού συναισθηματισμού που δεν έχει θέση στην οικονομία της προσοχής και στην πολιτική της ανόδου. Δεν είναι ερωτικοί, δεν είναι συγκρουσιακοί, δεν είναι παραγωγικοί. Δεν σε καθρεφτίζουν ούτε σε ξεπερνούν κι αυτό είναι το πρόβλημά τους. Παραμένουν εκεί όπου ήσουν, χωρίς να μπορούν να σε μετατοπίσουν.

Η φιλία, στην εποχή της απόδοσης, δεν μπορεί παρά να είναι ανταγωνιστική: ή θα σε τραβήξει προς τα πάνω ή θα σε κρατήσει κάτω. Ο «άχρηστος φίλος» είναι ο φίλος που δεν επενδύει στη μεταμόρφωση, αλλά στην αδράνεια. Είναι ο φίλος που χάνεται όταν αλλάξεις· που απουσιάζει όταν λάμψεις· που δυσφορεί όταν επιβληθείς. Είναι η ενοχική συνείδηση του παρελθόντος, ο μάρτυρας της προηγούμενης μορφής σου, αυτός που σου θυμίζει με κάθε του λέξη ποιος ήσουν και δεν σου επιτρέπει να γίνεις. Είναι ο φίλος που δεν προσεύχεται για σένα, που δεν διακινδυνεύει να σου πει την αλήθεια, που δεν σε εκθέτει στην ελευθερία.

Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει τίποτε πιο σκληρό από την ανεκτική φιλία: εκείνη που δεν σε κρίνει, γιατί δεν ελπίζει τίποτα από σένα. Ο αληθινός φίλος είναι επικίνδυνος: σε αποδομεί, σε εγκαλεί, σε ξανασυγκροτεί. Δεν σου χαρίζεται. Δεν σε κρατά χαμηλά για να μη σε χάσει. Η φιλία δεν είναι μια ζώνη ασφαλείας —είναι μια εστία πυρκαγιάς. Η πολιτική της σχέσης είναι πάντοτε πολιτική του γίγνεσθαι, όχι του είναι. Κι αν δεν μπορεί ο άλλος να σου ανοίξει έναν νέο ορίζοντα ύπαρξης, τότε δεν είναι φίλος. Είναι σκιά.

Σ’ έναν κόσμο όπου όλα αξιολογούνται βάσει της αποδοτικότητάς τους, η ιδέα της άχρηστης φιλίας είναι μια ψευδορομαντική αυταπάτη, μια απόπειρα να δώσουμε υπόσταση στην αδράνεια, οντολογία στο κενό. Μα η φιλία δεν είναι καταφύγιο από τον κόσμο, είναι έκθεση στον κόσμο. Και αν δεν σε σπρώχνει προς τη μεταμόρφωση, τότε σε καθηλώνει. Και η καθήλωση, έστω κι αν ντύνεται με τρυφερότητα, είναι μορφή βίας.

Via Manos Lambrakis