Όσοι ψάχνουν για χρυσάφι, πολλή γη σκάβουν και λίγο βρίσκουν.

Θα έχεις ίσως γνωρίσει ανθρώπους που ξέρουν πολλά, αλλά ενεργούν ανόητα. Συμβαίνει σχεδόν πάντα. Ο άνθρωπος που ξέρει πολλά γνωρίζει όλο και λιγότερο. Λειτουργεί μέσα από τις γνώσεις του κι όχι μέσα στις πραγματικές συνθήκες. Γίνεται ανόητος, ενεργεί ανόητα, γιατί η σοφή συμπεριφορά προϋποθέτει ανταπόκριση, ενώ οι δικές του πράξεις έχουν για αφετηρία το νεκρό παρελθόν. Πάντα ενεργεί προετοιμασμένος, από θέση ετοιμότητας, Ποτέ δεν είναι απροετοίμαστος.

Υπάρχουν άνθρωποι που δεν έχουν αίσθηση του θαυμαστού και του μυστηρίου. Τίποτα δεν τους καταπλήσσει. Τί συμβαίνει; Είναι πάντα έτοιμοι. Ξέρουν, κι όταν κανείς ξέρει, δεν απορεί. Το παιδί απορεί. Αυτό εννοεί ο Ιησούς όταν λέει: "Μόνο αν γίνετε παιδιά, θα αξιωθείτε τη βασιλεία του Θεού." Γιατί; Γιατί η απορία είναι η πόρτα και μόνο οι αθώες καρδιές θαυμάζουν, απορούν. Αν έχεις αθώα καρδιά, απορείς. Τα πάντα είναι μια έκπληξη για σένα. Μια πεταλούδα… Τί μυστήριο, μια μικρή πεταλούδα!

Τα παντα "ρει"

"...Υπάρχουν δύο είδη ανθρώπων: Για να καταλάβεις τον Αριστοτέλη δεν χρειάζεσαι καμιά αλλαγή στο είναι σου, χρειάζεσαι απλώς πληροφόρηση. Το σχολείο μπορεί να σου προσφέρει πληροφορίες για τη λογική, για τη φιλοσοφία. Μπορείς να συλλέξεις γνώσεις και μ' αυτές να κατανοήσεις τον Αριστοτέλη.

Για να τον καταλάβεις δεν χρειάζεται ν' αλλάξεις. Χρειάζεται να προσθέσεις απλώς μερικές γνώσεις παραπάνω. Η ύπαρξη σου μένει ίδια. Εσύ μένεις εσύ. Δεν χρειάζεσαι διαφορετικό επίπεδο συνειδητότητας. Δεν είναι αναγκαίο! Ο Αριστοτέλης είναι κρυστάλλινος. Για να τον καταλάβεις αρκεί μια προσπάθεια. Καθένας που διαθέτει κοινό νου μπορεί να τον καταλάβει. Αλλά η κατανόηση του Ηράκλειτου είναι δύσκολη, γιατί οι γνώσεις που μαζεύεις δε βοηθούν και πολύ. Ο καλλιεργημένος νους δε βοηθά σ' αυτή την περίπτωση. Θα χρειαστείς διαφορετική ποιότητα ύπαρξης κι αυτό είναι δύσκολο. Θα χρειαστεί να αλλάξεις. Γι' αυτό τον ονομάζουν σκοτεινό. Αλλά δεν είναι!...

το ‘γνωστό’, το ‘άγνωστο,’ και ‘αυτό που δεν μπορεί να γνωσθεί’

Θα έχεις ίσως γνωρίσει ανθρώπους που ξέρουν πολλά, αλλά ενεργούν ανόητα. Συμβαίνει σχεδόν πάντα. Ο άνθρωπος που ξέρει πολλά γνωρίζει όλο και λιγότερο. Λειτουργεί μέσα από τις γνώσεις του κι όχι μέσα στις πραγματικές συνθήκες. 

Γίνεται ανόητος, ενεργεί ανόητα, γιατί η σοφή συμπεριφορά προϋποθέτει ανταπόκριση, ενώ οι δικές του πράξεις έχουν για αφετηρία το νεκρό παρελθόν. Πάντα ενεργεί προετοιμασμένος, από θέση ετοιμότητας, Ποτέ δεν είναι απροετοίμαστος.

Υπάρχουν άνθρωποι που δεν έχουν αίσθηση του θαυμαστού και του μυστηρίου. Τίποτα δεν τους καταπλήσσει. Τί συμβαίνει; Είναι πάντα έτοιμοι. Ξέρουν, κι όταν κανείς ξέρει, δεν απορεί. Το παιδί απορεί. Αυτό εννοεί ο Ιησούς όταν λέει: “Μόνο αν γίνετε παιδιά, θα αξιωθείτε τη βασιλεία του Θεού.” Γιατί; Γιατί η απορία είναι η πόρτα και μόνο οι αθώες καρδιές θαυμάζουν, απορούν. Αν έχεις αθώα καρδιά, απορείς. Τα πάντα είναι μια έκπληξη για σένα. Μια πεταλούδα… Τί μυστήριο, μια μικρή πεταλούδα!

Η αυτογνωσία είναι δύσκολη, επειδή θέλεις να την αποφύγεις

ΜΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΜΟΝΑΔΙΚΗ

“...Στο κέντρο είσαι Θεός.

Στην περιφέρεια είσαι ο ανθρώπινος κόσμος. Κι αυτός ο κόσμος είναι άσχημος. Στην περιφέρεια είσαι μια κοινωνία σε μικρογραφία. Και η κοινωνία είναι άσχημη...

...Χρειάζεται θάρρος για να διασχίσεις την περιφέρεια, να είσαι παρατηρητής. Αν μπορέσεις να διαπεράσεις την περιφέρεια αυτή, την κοινωνία, την ιστορία, τότε στο κέντρο της είσαι ο ίδιος ο Θεός. Τότε υπάρχει ατελείωτη ομορφιά, ανέγγιχτη από την κοινωνία, γιατί δεν βρίσκεται στην περιφέρεια. Τότε είσαι αθώος σαν νεογέννητο παιδί, φρέσκος σαν δροσοσταλιά πρωινή, αμόλυντος. Αλλά για να το φτάσεις, έχεις να διασχίσεις όλη την ασχήμια. Πρέπει να διασχίσεις ολόκληρη την ιστορία του ανθρώπου.

Δε γίνεται αλλιώς. Η αυτογνωσία είναι δύσκολη, επειδή θέλεις να την αποφύγεις. Ο μόνος τρόπος να την αποφεύγεις είναι να κλείσεις τα μάτια, να μη βλέπεις. Κόντρα στην αυτογνωσία, να φτιάξεις ένα ιδιωτικό όνειρο. Να βλέπεις τον εαυτό σου όπως θα σου άρεσε να είναι, γεμάτο ιδεώδη, ουτοπίες, όμορφες εικόνες. Φτιάξε μία φωλίτσα κοντά στην περιφέρεια, γύρνα της την πλάτη.
Ύστερα λέει ο Ηράκλειτος: “Γνώρισε τον εαυτό σου!” γιατί αυτή είναι η μόνη σοφία. Φοβάσαι να βγεις από τη στολισμένη σου γωνία, γιατί δίπλα κοχλάζει το ηφαίστειο. Από στιγμή σε στιγμή θα εκραγεί.